Winternachten 2007 - Van Indië tot Indonesië  

 donderdag 11 januari 2007 - 10.00 tot  17.00 - Theater aan het Spui

grote zaal theater

10.00

Van Indië tot Indonesië - opening en inleiding Wat is dekolonisatie? Het is een vertrek, geleidelijk weliswaar, van de oude koloniale macht. Is het ook een aankomst? De dekolonisatie van Indonesië zit vol vragen en onzekerheden. Remco Raben, een van de bedenkers van het onderzoeksprogramma, spreekt hierover in zijn inleiding. Vervolgens presenteren de onderzoekers de antwoorden die hun deelstudies in het onderzoeksprogramma ‘Van Indië tot Indonesië’ opleverden. De Jakartaanse dichter Zeffry Alkatiri opent de dag met het gedicht Amsterdam-Batavia. Hij vertelt het verhaal van Jakarta als ooggetuige van de geschiedenis.

11.05

Van Javasche Bank tot Bank Indonesia Het Nederlandsch-Indisch wingewest bracht een bloeiend bedrijfsleven voort waar grote Nederlandse bedrijven de boventoon voerden. Toen Soekarno in 1945 de Republiek Indonesië uitriep, leek het erop dat er voor de Nederlandse bedrijven geen toekomst meer was op Indonesische bodem. Indonesië was echter nog niet klaar om op economisch gebied de fakkel van Nederland over te nemen. Pas in 1958, na de abrupte overname van Nederlandse bedrijven door Indonesische vakbondsleden, lukte het Indonesië deze koloniale erfenis van zich af te schudden. Historicus Thomas Lindblad vertelt over dit onderzoek.

11.40

Koffiepauze

12.10

Financiële perkara's Historici Hans Meijer en Peter Keppy spreken met gespreksleider Paul van der Gaag over hun onderzoek naar de bestuurlijke besluiten over achterstallige ambtenarensalarissen, materiële oorlogsschade en rechtsherstel. Over de worsteling van de Nederlandse overheid en de Indische Nederlanders met de financiële erfenissen van de oorlog in Nederlands-Indië. Is de Nederlandse overheid hier in gebreke gebleven?

13.00

Lunchpauze

14.00

Wie is de baas? Langs de spoorwegen en in de havens en de mijnen werkten de Indonesische arbeiders in dienst van de Nederlandse overheerser of de lokale inheemse elite. Hoe hebben deze arbeiders, maar ook de huishoudsters en betjakrijders, de overgang van het koloniale bewind naar de eenheidsstaat ervaren? Hoe hebben ras, gender, sociale klasse, lokale omstandigheden en machtswisselingen deze ervaringen bepaald? Onderzoeker en coördinator Ratna Saptari doet verslag.
Tot 14.35.

14.40

Dekolonisatie op locatie Geschiedschrijving in het huidige Indonesië verschilt wezenlijk van die van de vorige generatie, ten tijde van president Suharto’s Nieuwe Orde. Een nieuwe lichting jonge, gedreven historici kijkt met frisse blik naar haar eigen geschiedenis. Programmacoördinator Muhamad Hisyam staat stil bij de vernieuwende kanten van het onderzoek en trekt conclusies over de veranderende geschiedschrijving in Indonesië.

15.05

Theepauze

15.30

Macht en geweld Noch de ‘bevrijding’ door de Japanners, noch de onafhankelijkheid bracht de Indonesiërs de gehoopte rust. Nieuw geweld vlamde op: misdaad of politiek geweld? De Australische historicus Robert Cribb vertelt over het onderzoek naar de relaties tussen geweld en politiek in een snel veranderende maatschappij.

16.15

Stadsgezichten De machtsverschuivingen in de lange periode van dekolonisatie vertaalden zich ook in het straatbeeld en het stadslandschap. Gebouwen kregen andere functies, huizen en grond wisselden van eigenaar. Welke rol heeft de overheid gespeeld bij deze veranderingen? Veertien Indonesische onderzoekers brachten, onder leiding van Freek Colombijn en Bambang Purwanto, het veranderende beeld van enkele grote Indonesische steden in kaart.

17.00

Einde programma.

Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) en Winternachten werken dit jaar samen rond de slotpresentatie van het onderzoeksprogramma ‘Van Indië tot Indonesië’ naar de dekolonisatie van Indonesië.

Het NIOD-onderzoek naar het Indië en Indonesië van 1930 tot 1960 is een speurtocht naar het onbekende geworden. Vaak onverwacht stuitten de onderzoekers op nieuwe bronnen en nieuwe verhalen over de gezamenlijke geschiedenis van Nederland en Indonesië. Nog maar nauwelijks terug van hun ontdekkingstocht tonen zij hun vondsten, een souvenir de voyage in woord, beeld en geluid.

In dit dagprogramma worden de programma-onderdelen afgewisseld met compilaties van oude filmfragmenten, samengesteld door Gerard Nijssen en Erik Willems, en nieuwe filmportretten van Nederlandssprekende Indonesiërs, gemaakt door Martin van den Oever en Petra Timmer. De presentatie is in handen van Bert Tahitu.